Vụ việc đang gây tranh cãi gay gắt trên mạng xã hội Hoa ngữ những ngày qua là việc hàng loạt tài khoản được cho là fan của Triệu Lệ Dĩnh đồng loạt vào chấm 1 sao cho bộ phim Tương Viên Lộng trên Douban – nền tảng đánh giá phim ảnh lớn nhất Trung Quốc. Động thái này được phát hiện sau khi nhiều người nhận ra các tài khoản từng đánh giá 5 sao cho các tác phẩm cũ của nữ diễn viên họ Triệu như Tại Nhân Gian hay Hoa Hướng Dương lại đang tích cực “dìm điểm” một tác phẩm mà cô chỉ đóng vai trò diễn viên phụ. Dù không có bằng chứng cụ thể khẳng định có tổ chức đứng sau hành vi này, nhưng hệ lụy kéo theo cho bộ phim lẫn chính Triệu Lệ Dĩnh là điều không thể phủ nhận.
Tương Viên Lộng, một bộ phim điện ảnh vừa mới công chiếu với nội dung trinh thám kết hợp yếu tố tâm lý – chính kịch, đang có dấu hiệu tụt dốc về mặt truyền thông lẫn đánh giá chuyên môn. Từ một tác phẩm được kỳ vọng, phim liên tục nhận về các lời chê bai, đặc biệt xoay quanh phần thể hiện của Triệu Lệ Dĩnh – một gương mặt diễn viên quan trọng nhưng lại vắng mặt trong hầu hết các hoạt động quảng bá phim. Một bộ phận khán giả cho rằng chính điều này đã khiến những người hâm mộ Triệu Lệ Dĩnh – vốn nổi tiếng vì năng lực gánh phim – cảm thấy không hài lòng và muốn “trả đũa” bằng cách kéo điểm bộ phim xuống.
Tuy nhiên, sự phản ứng thái quá ấy lại trở thành con dao hai lưỡi. Việc “chơi chiêu”, chấm 1 sao để hạ uy tín một dự án không liên quan không chỉ thể hiện thái độ thiếu tôn trọng công sức của toàn bộ ê-kíp sản xuất Tương Viên Lộng, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của chính thần tượng. Dù không có phát ngôn hay động thái nào khuyến khích hành động cực đoan này, Triệu Lệ Dĩnh vẫn bị kéo vào vòng xoáy chỉ trích vì sự im lặng của bản thân và ê-kíp quản lý.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều nghệ sĩ lên tiếng yêu cầu fandom hành xử văn minh, tránh gây hại cho người khác cũng như chính nghệ sĩ mà họ ủng hộ thì trường hợp của Triệu Lệ Dĩnh trở nên đặc biệt nhạy cảm. Cô vốn là một trong những gương mặt thành công từ dòng phim truyền hình đại chúng, nổi tiếng với hình ảnh kiên trì, vươn lên từ con số 0. Tuy nhiên, những hành động từ bộ phận người hâm mộ quá khích lại đang từng bước xói mòn sự tôn trọng của công chúng dành cho cô. Không ít khán giả trung lập đặt câu hỏi: “Vì sao không lên tiếng kêu gọi fan hành xử đúng mực?” hay “Phải chăng im lặng là một cách ngầm ủng hộ?”.
Bên cạnh đó, giới chuyên môn cũng không khỏi lo lắng về hệ lụy lâu dài. Douban vốn được coi là nền tảng phản ánh tương đối công tâm về chất lượng phim ảnh, là nơi khán giả gửi gắm kỳ vọng, đồng thời là công cụ quan trọng để các nhà sản xuất cân đo sức hút dự án. Khi đánh giá bị thao túng, dù với mục đích nào, nền tảng sẽ mất đi uy tín và bản thân các tác phẩm có chất lượng thực sự cũng sẽ khó được ghi nhận đúng mực. Văn hóa chấm điểm trả đũa – dù do fan của ai tạo ra – đều đi ngược lại tinh thần xây dựng nền điện ảnh có chất lượng.
Điều đáng nói là câu chuyện này không phải lần đầu xảy ra trong cộng đồng người hâm mộ Hoa ngữ. Các cuộc chiến, spam đánh giá tiêu cực, hay trend “đạp người khác để nâng thần tượng” đã từng khiến nhiều bộ phim, diễn viên bị tổn hại nặng nề. Tuy nhiên, khi những hành động đó liên tục được bao biện bằng tình yêu thần tượng mù quáng, hậu quả sau cùng lại chính là danh tiếng của nghệ sĩ mà họ muốn bảo vệ.
Về phía Triệu Lệ Dĩnh, scandal lần này cũng có thể coi là hồi chuông cảnh tỉnh. Dù bản thân cô không phát động bất kỳ chiến dịch tiêu cực nào nhưng sự im lặng quá lâu trước những hành vi gây hại của fan là điều khó có thể chấp nhận, đặc biệt trong bối cảnh luật quản lý văn hóa người hâm mộ tại Trung Quốc ngày càng được siết chặt. Một lời nhắn nhủ đúng lúc, một động thái kêu gọi tỉnh táo từ nghệ sĩ, đôi khi có giá trị hơn hàng trăm bài đăng quảng bá.
Sự việc Tương Viên Lộng không đơn thuần là một cuộc “vote 1 sao” vô thưởng vô phạt. Nó là biểu hiện của một kiểu văn hóa hâm mộ lệch lạc, nơi sự ngưỡng mộ thần tượng đi kèm với sự công kích, phủ nhận và hủy hoại công sức của người khác. Và nếu không có động thái thay đổi, sẽ không chỉ có thêm những bộ phim bị chôn vùi oan uổng mà chính các thần tượng như Triệu Lệ Dĩnh cũng sẽ là nạn nhân tiếp theo của chính những người tự nhận yêu thương mình.
