Pickleball không phải là môn thể thao “nhẹ” như nhiều người vẫn nghĩ – Ảnh minh họa
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho hay pickleball không phải là môn thể thao “nhẹ” như nhiều người vẫn nghĩ.
Dù sân nhỏ hơn tennis và bóng nhẹ, người chơi vẫn liên tục tăng tốc, đổi hướng, lùi tiến và xử lý bóng trong thời gian rất ngắn. Điều này khiến nhịp tim tăng nhanh và duy trì ở mức gắng sức trung bình đến cao trong suốt trận đấu.
Ngoài ra, điều kiện thời tiết nóng ẩm tại Việt Nam khiến người chơi dễ mất nước và điện giải. Nếu không được bù đủ natri, kali và magiê, nguy cơ chuột rút và rối loạn nhịp tim sẽ tăng lên, đặc biệt ở giai đoạn cuối trận khi cơ thể đã mệt.
Vì sao có thể ngừng tim đột ngột?
Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ ngừng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh mất ý thức và ngừng thở chỉ trong vài giây. Nếu không được ép tim và sốc điện kịp thời, tổn thương não không hồi phục có thể xảy ra chỉ sau vài phút.
Theo bác sĩ Hoàng, ở người trung niên và lớn tuổi, nguyên nhân thường gặp nhất là bệnh mạch vành. Nhiều người mang sẵn các mảng xơ vữa nhưng không có triệu chứng. Khi vận động cường độ cao, huyết áp và nhịp tim tăng mạnh có thể làm mảng xơ vữa nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây nhồi máu cơ tim cấp.
Thiếu máu cơ tim sau đó dẫn đến các rối loạn nhịp nguy hiểm như rung thất hoặc nhịp nhanh thất – nguyên nhân trực tiếp gây ngừng tim.
Ở người trẻ, nguyên nhân lại thường đến từ các bệnh tim bẩm sinh hoặc di truyền như cơ tim phì đại, bất thường động mạch vành, rối loạn kênh ion hay hội chứng Brugada…
Phần lớn các bệnh này rất khó phát hiện nếu không khám chuyên khoa, bởi người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường. Chỉ khi tim phải hoạt động cường độ cao, kết hợp thiếu ngủ, dùng nhiều cà phê…, nguy cơ loạn nhịp ác tính mới bộc lộ.
Bên cạnh đó, mất nước, mất điện giải, căng thẳng kéo dài hay vận động quá sức đều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp ở cả người trẻ và người lớn tuổi.
Ai có nguy cơ cao?
Theo bác sĩ Hoàng, cả người trẻ và người trung niên đều có những “điểm yếu” riêng.
Ở người dưới 30 tuổi, đa số tai nạn khi chơi pickleball là chấn thương. Tuy nhiên điều đáng lo hơn là nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo như đau ngực, hồi hộp, choáng váng hoặc khó thở khi vận động vì cho rằng mình còn trẻ và khỏe.
Nhóm 25 – 45 tuổi lại thường chịu nhiều áp lực công việc, ít vận động trong thời gian dài, dễ tăng cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đường huyết mà chưa được phát hiện. Khi bắt đầu chơi pickleball, nhiều người xem đây là cách giải tỏa căng thẳng nên thường chơi quá sức, đặc biệt là nam giới.
Người trên 45 – 50 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất. Đây là lứa tuổi thường xuất hiện các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc, thừa cân hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.
Dù vẫn cảm thấy khỏe trong sinh hoạt hằng ngày, tim của họ có thể không còn đáp ứng tốt khi phải vận động cường độ cao.
Bên cạnh đó, thời điểm chơi cũng ảnh hưởng đến nguy cơ. Người trẻ thường chơi buổi tối sau một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ; trong khi người lớn tuổi hay chơi sáng sớm hoặc chiều tối khi nhiệt độ thấp, mạch máu co lại, huyết áp dễ tăng.
Sau trận đấu, nhiều người còn mắc sai lầm như tắm ngay, uống nước đá hoặc uống bia mà quên bù nước và điện giải đúng cách.
Chơi pickleball thế nào để an toàn?
Để giảm nguy cơ biến cố tim mạch, bác sĩ Hoàng khuyến cáo người chơi cần chuyển từ tâm lý “chơi cho vui” sang “chơi có trách nhiệm với sức khỏe”.
Người trẻ nên khám tim mạch nếu từng có các biểu hiện như đau ngực, ngất, hồi hộp, khó thở khi gắng sức hoặc có người thân từng đột tử hay mắc bệnh tim mạch sớm.
Trước khi chơi thường xuyên, nên xây dựng nền tảng thể lực bằng đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc tập sức mạnh thay vì bước ngay vào những trận đấu kéo dài.
Với người trung niên và lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, việc tầm soát tim mạch trước khi tham gia là rất cần thiết giúp đánh giá mức độ an toàn cũng như cường độ vận động phù hợp.
Dù ở lứa tuổi nào, người chơi cũng cần khởi động ít nhất 10-15 phút trước khi vào sân; uống đủ nước và điện giải trong và sau khi chơi; đi bộ nhẹ, giãn cơ sau trận đấu thay vì ngồi nghỉ ngay; tránh chơi khi đang sốt, thiếu ngủ, say rượu, vừa ăn quá no hoặc đang đói.
Đặc biệt, cần dừng chơi ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau hoặc nặng ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc buồn nôn. Nếu triệu chứng không cải thiện, cần đến cơ sở y tế ngay.
Theo bác sĩ Hoàng, bên cạnh ý thức của mỗi người, các câu lạc bộ pickleball cũng nên phổ biến kỹ năng hồi sức tim phổi (CPR), hướng dẫn sử dụng máy sốc tim tự động (AED) và trang bị AED nếu có điều kiện. Đây là yếu tố có thể quyết định sự sống còn trong những trường hợp ngừng tim đột ngột trên sân.
