Làm thế nào để sống lâu, sống khỏe luôn là câu hỏi được hàng triệu người trên khắp thế giới quan tâm.
Để tìm ra lời giải thực tế và gần gũi nhất, một chương trình truyền hình nổi tiếng tại Nhật Bản đã thực hiện cuộc khảo sát đặc biệt với 300 người Nhật có độ tuổi từ 100 trở lên. Kết quả thu được đã khiến nhiều người bất ngờ, bởi những món ăn giàu dinh dưỡng, góp phần giúp họ trường thọ lại rất quen thuộc và dễ dàng chế biến ngay tại nhà.
Bác sĩ Shirasawa Takuji, chuyên gia hàng đầu Nhật Bản trong lĩnh vực chống lão hóa, cũng tham gia cố vấn cho khảo sát này. Ông cho biết, điểm chung trong chế độ ăn của những người sống trên 100 tuổi là các món ăn nhiều dinh dưỡng, có khả năng tăng cường miễn dịch, nuôi dưỡng hệ tiêu hóa và bảo vệ thần kinh khỏi thoái hóa.
Thịt lợn nấu khoai lang
Trong danh sách các món ăn được yêu thích bởi người sống thọ, thịt lợn nấu khoai lang xuất hiện nhiều lần. Cụ bà Idei Natsu (100 tuổi) chia sẻ rằng bà thường xuyên nấu món này vì vị ngọt dễ ăn và dễ tiêu hóa. Theo bác sĩ Shirasawa, sự kết hợp giữa thịt lợn và khoai lang không chỉ đơn thuần về khẩu vị mà còn mang giá trị dinh dưỡng cao.
Thịt lợn chứa nhiều vitamin B1 – một dưỡng chất quan trọng giúp chuyển hóa năng lượng, giảm mệt mỏi và tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, thịt lợn, đặc biệt là phần mỡ, nếu ăn quá nhiều có thể làm tăng cholesterol trong máu và đẩy nhanh quá trình lão hóa tế bào. Lúc này, khoai lang phát huy tác dụng cân bằng nhờ chứa lượng lớn vitamin E – một chất chống oxy hóa mạnh giúp giảm tổn thương mạch máu và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả.
Món khoai lang hầm thịt lợn không chỉ ngon miệng mà còn là sự kết hợp lý tưởng cho hệ miễn dịch, yếu tố then chốt giúp người cao tuổi sống lâu và ít bệnh tật.
Cá thu ăn kèm táo
Tuy không đứng đầu danh sách, nhưng cá thu vẫn là món ăn được nhiều người sống thọ tại Nhật yêu thích, đặc biệt là khi ăn cùng táo bào vỏ. Cụ bà Seto Aki (103 tuổi) vẫn duy trì thói quen ăn món này ba lần mỗi tuần. Dù tuổi cao, bà vẫn minh mẫn và có thể tự chăm sóc bản thân.
Cá thu là nguồn cung cấp Omega-3 và DHA dồi dào. Đây là những dưỡng chất thiết yếu cho sức khỏe tim mạch và hoạt động của tế bào thần kinh. Khi ăn cùng táo, hiệu quả bảo vệ DHA trước quá trình oxy hóa được tăng cường. Nhờ vậy, não bộ được bảo vệ tốt hơn khỏi nguy cơ thoái hóa và suy giảm trí nhớ.
Sự kết hợp này được bác sĩ Shirasawa đánh giá là giải pháp lý tưởng để duy trì trí nhớ, giảm nguy cơ huyết khối và ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ – căn bệnh phổ biến ở người cao tuổi.
Sữa chua trộn hành tây
Một món ăn khác được nhiều người cao tuổi tại Nhật sử dụng hàng ngày là sữa chua trộn hành tây ngâm mật ong. Cụ ông Katsuhisa Ikezawa (trên 100 tuổi) chia sẻ rằng ông duy trì thói quen ăn món này mỗi sáng suốt hơn 15 năm qua, và trong thời gian ấy, ông chưa từng bị cảm cúm hay phải dùng thuốc.
Lý giải điều này, bác sĩ Shirasawa cho biết sữa chua là nguồn cung cấp lợi khuẩn (probiotic) dồi dào, đặc biệt là bifidobacteria giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột. Trong khi đó, hành tây lại chứa inulin, vốn là chất xơ hòa tan được xem là “thức ăn” yêu thích của các lợi khuẩn. Khi kết hợp hai nguyên liệu này, hệ tiêu hóa sẽ có điều kiện lý tưởng để phát triển hệ vi sinh khỏe mạnh, từ đó tăng cường khả năng miễn dịch cho toàn cơ thể.
Theo các nghiên cứu, khoảng 70% tế bào miễn dịch của con người nằm trong đường ruột. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh đồng nghĩa với việc có khả năng phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm, kể cả những bệnh lý mãn tính.
Natto (đậu tương lên men)
Natto là món đậu tương lên men truyền thống, có vị đặc trưng và kết cấu dính nhớt. Tuy không phải ai cũng dễ dàng làm quen với mùi vị của natto nhưng món ăn này là một trong những thực phẩm lành mạnh nhất trong ẩm thực Nhật.
Natto giàu vitamin K2, đây là dưỡng chất hiếm trong chế độ ăn thông thường, có vai trò quan trọng trong việc vận chuyển canxi đến xương, giúp phòng ngừa loãng xương, đồng thời ngăn canxi lắng đọng trong mạch máu, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.
Ngoài ra, enzyme nattokinase có trong natto còn giúp chống đông máu, hỗ trợ tuần hoàn máu ổn định, từ đó giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch. Đây là hai nguyên nhân tử vong hàng đầu ở người cao tuổi.
Đậu phụ
Đậu phụ là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình châu Á, cũng được nhiều người sống thọ tại Nhật ưa chuộng không kém. Được làm từ đậu nành, đậu phụ là nguồn cung protein thực vật chất lượng cao, dễ tiêu hóa, ít béo và không chứa cholesterol.
Đặc biệt, trong đậu phụ còn chứa isoflavone – một hợp chất có cấu trúc tương tự hormone estrogen, giúp làm chậm quá trình lão hóa, cải thiện sức khỏe xương khớp và tim mạch.
Qua khảo sát từ thực tế cuộc sống của 300 người sống trăm tuổi, có thể thấy rằng bí quyết sống lâu, sống khỏe không nằm ở những thực phẩm đắt tiền hay chế độ ăn kiêng khắt khe, mà chính là ở việc lựa chọn những món ăn gần gũi, tự nhiên, giàu dinh dưỡng và hỗ trợ cơ thể từ bên trong.
