Vitamin A là một dưỡng chất thiết yếu, giúp bảo vệ và duy trì thị lực khỏe mạnh. Nếu như cà rốt là thực phẩm giàu vitamin A trong thực vật thì những món ăn từ gan động vật cũng giúp cung cấp chất dinh dưỡng này cho cơ thể con người.
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa kỳ (USDA), 100 gram gan bò nấu chín (chiên hoặc áp chảo) chứa tới 26.100 IU vitamin A, cao gấp 1,5 lần so với lượng vitamin A có trong cùng khối lượng cà rốt.
Gan là cơ quan lưu trữ vitamin A và nhiều dưỡng chất thiết yếu khác trong cơ thể động vật. Ngoài vitamin A, gan còn chứa nhiều protein chất lượng cao, vitamin B12, sắt, kẽm và folate. Những chất dinh dưỡng này đều cần thiết cho sức khỏe toàn diện.
Năm 2023, trang ẩm thực nổi tiếng BBC Good Food đã xếp gan động vật vào danh sách những thực phẩm bổ dưỡng nhất thế giới nhờ hàm lượng dinh dưỡng cao và lượng calo thấp.
Gợi ý những món ngon bổ dưỡng từ gan
Gan động vật là một trong những nguyên liệu quen thuộc và được ưa chuộng trong nền ẩm thực Việt Nam từ xưa đến nay. Với giá thành phải chăng và cách chế biến đa dạng, gan bò, gan heo hay gan gà thường xuyên xuất hiện trong bữa cơm gia đình.
Để lựa chọn gan ngon và an toàn, bạn nên chú ý chọn những lá gan có màu đỏ tươi hoặc hồng nhạt, bề mặt láng mịn, đàn hồi tốt. Tránh mua gan có màu tím sẫm, vàng hoặc có đốm trắng, bề mặt sần sùi, có mùi hôi hoặc chảy nước.
Gan có thể chế biến thành rất nhiều món ăn hấp dẫn, vừa ngon miệng vừa giàu dưỡng chất. Dưới đây là một số gợi ý để bạn làm phong phú thêm thực đơn gia đình:
Gan bò xào hành tây và ớt chuông
Món ăn đơn giản nhưng đầy màu sắc và hương vị. Gan bò được xào chín tới với hành tây giòn ngọt và ớt chuông thanh mát, thêm chút rau thơm và tiêu xay để dậy mùi.
Gan cháy tỏi
Gan bò hoặc gan heo thái lát mỏng, tẩm ướp gia vị rồi chiên giòn với tỏi phi thơm lừng. Món này thích hợp ăn kèm cơm nóng hoặc bánh mì.
Cháo gan
Một lựa chọn nhẹ nhàng nhưng giàu dưỡng chất, đặc biệt tốt cho người mới ốm dậy hoặc trẻ nhỏ. Gan băm nhuyễn nấu cùng cháo trắng, thêm hành lá, gừng và tiêu cho ấm bụng.
Pate gan
Món pate gan truyền thống với gan heo, bơ, hành tây và gia vị, được xay nhuyễn rồi hấp chín. Pate gan có thể ăn kèm bánh mì, bánh bao hoặc dùng trong các bữa ăn nhẹ.
Gan xào giá đỗ
Đây là món ăn dân dã được nhiều gia đình Việt yêu thích. Gan thái lát xào cùng giá đỗ, hành hoa, nêm nếm gia vị vừa miệng, tạo nên món ăn thơm ngon, bổ dưỡng.
Lưu ý khi ăn gan
Dù gan có nhiều lợi ích, nhưng việc tiêu thụ quá mức có thể dẫn tới tình trạng thừa vitamin A, gây ảnh hưởng xấu đến gan, xương khớp và cả sức khỏe thai kỳ. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người lớn chỉ nên ăn khoảng 100–250 gram gan mỗi tuần, tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính và thể trạng.
Phụ nữ mang thai, trẻ em và người có bệnh lý gan mật cần thận trọng hơn khi tiêu thụ gan động vật. Ngoài ra, gan cần được chế biến kỹ để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Gan động vật là món ăn dân dã nhưng ẩn chứa giá trị dinh dưỡng cao, là lựa chọn tuyệt vời để bổ sung vitamin A và nhiều dưỡng chất khác nếu được sử dụng hợp lý. Hãy thử thêm vào thực đơn gia đình những món ngon từ gan để vừa tốt cho sức khỏe vừa làm mới khẩu vị mỗi ngày.
